معرفی دبیرستان پسرانه علوم و معارف اسلامی صدرا
ما در دبیرستان با دانشآموزانی روبرو هستیم که احساس نیاز نموده و خواستار حرکت بیشتر در مسیر رشد و تعالی دینی هستند، هرچند این احساس نیاز حاصل عنایات و زحمات جمعی میباشد، اما نکتهی قابل ملاحظه این است که این زحمات به ثمر نشسته و این ضرورتها و احساس نیازها در دانشآموزان زنده و نهادینه شده است و آنان امروز به عنوان یک مطالبه از اولیای مدرسه توقع دارند که فضای مدرسه، اسلامی، دینی، علمی و منطقی باشد؛ این رشد و تحول در همکاران آموزشی و ستادی نیز اتفاق افتاده است که قابل ادراک میباشد.
فعالیتهایی مانند جشن تکلیف که سه سال پیاپی در این دبیرستان برگزار میشود تبدیل به الگویی استانی شده است، قریب به 48 نفر از 57 دانشآموز این دبیرستان در مسابقات شهرستانی و استانی، المپیاد ادبی و جشنواره دستساختهها و مسابقات مختلف فرهنگی و هنری حایز رتبهی برتر شدهاند، جلسات مذهبی در دبیرستان شکل گرفته، خانوادهها نیز در کنار دانشآموزان دغدغه دارند تا فرزندان آنان مسیر رشد و کمال را به خوبی طی کنند؛ به ثمر نشستن این فعالیتها و دهها عنوان فعالیت دیگر موجب دلگرمی دستاندرکاران دبیرستان میشود که مسیری را که انتخاب نمودهاند ـهرچند با سختیها و مشقّتیهایی همراه استـ دارای جهتگیری صحیح و آیندهایی نویدبخش میباشد.
آنچه در پی میآید، نگاه مختصری به برخی از فعالیتهای دبیرستان میباشد.
1. تاریخچه تأسیس دبیرستان:
با توجه به اینکه این رشته در نوع خود در استان سابقه نداشته، تبلیغات و معرفی آن نیز با مشکلاتی همراه بود؛ از این رو اقدامات گستردهای برای معرفی آن انجام شد، از جمله با معرفی چهره به چهره و تبلیغ در مساجد، پایگاههای بسیج، نماز جمعه و نصب پارچه، بنرهای تبلیغاتی و جلسه با مدیران و مسئولین ستادی آموزش و پرورش و حضور در پایگاههای تابستانی اقدامات اولیه برای معرفی دبیرستان انجام شد.
2. نحوهی ثبتنام و گزینش:
حدود 80 نفر در مرحلهی اول در دبیرستان به طور موقت ثبتنام نمودند که از همه متقاضیان آزمون علمی به عمل آمد و سپس از تکتک آنها به صورت شفاهی در حوزههای مختلف مصاحبه به عمل آمد و از بین آنها 34 نفر برای تحصیل در دبیرستان گزینش شدند. هماکنون 57 نفر در دبیرستان مشغول تحصیل میباشند که 19 نفر در پایه اول، 16 نفر در پایه دوم و 22 نفر در پایهی سوم میباشند.
3. اردوی معارفه:
قبل از بازگشایی دبیرستان، در شهریور هر سال همه دانشآموزانِ پذیرش شده، بعد از ثبتنام قطعی، به اردویی یک روزه دعوت و در این اردو با اهداف و ویژگیهای دبیرستان و رشته علوم و معارف اسلامی آشنا میشوند.
4. انتخاب کادر آموزشی و اداری دبیرستان:
در این خصوص نیز تلاشهای فراوانی صورت گرفت و با همکاری و مساعدت مُجدانهی دستاندرکاران آموزشی و پرورشی بابل تلاش شد از بهترین دبیران شهرستان در دبیرستان استفاده شود که به میزان قابل توجهی نیز موفقیتهایی حاصل شد. از ویژگیهای کادر آموزشی دبیرستان این است که در کنار تخصص و تبحر در رشته تحصیلی خود از تعهد دینی برخوردارند که به اهداف دبیرستان کمک شایانی مینماید. اگر در این سطور میگنجید جا داشت که اسامی همه عزیزان ذکر میشد.
5. بازدید از مدارس معارف و مراکز موفق علمی و فرهنگی:
با هدف کسب تجربه و استفاده از نظرات سایر دبیرستانهای علوم و معارف اسلامی در سراسر کشور، در چند مرحله از موفقترین دبیرستانها در تهران، قم، مشهد، گرگان و حتی شهرستان بازدید به عمل آمد. در این بازدیدها مطالب و تجربیات کسب شده، مکتوب و در اختیار دبیرستان قرارگرفت.
6. فعالیتهای علمی و آموزشی:
به نظر میرسد یک برداشت منفی وجود دارد که دانشآموزانِ مذهبی معمولاً از جهت علمی ضعیف میباشند. از این رو سعی شده است که این برداشت اصلاح شود؛ در این زمینه تلاشها و فعالیتهای مهمی در دبیرستان صورت گرفت که به برخی موارد در ذیل اشاره میشود:
الف. دبیران توانمندِ شهر برای تدریس در این دبیرستان دعوت به همکاری شدند، به گونهای که در برخی موارد تنها از یک استاد برای تدریس دو ساعت در دبیرستان دعوت به همکاری شد.
ب. برگزاری جلسات فردی با تکتک دبیران و توجه به دغدغهها و پیشنهادات آنان و همچنین انتقال نظرات دبیرستان به آنان جهت پیشبُرد هرچه بیشتر اهداف آموزشی و تربیتی دبیرستان.
ج. گروهبندی دانشآموزان جهت رشد بیشتر علمی و آموزشی آنان و نظارت منسجم بر آنان برای اجرای طرح گروههای همدرس به صورت مباحثه.
د. تقویتبخشی به منابع غیردرسی و کمکدرسی با معرفی کتابهای مورد نیاز که توسط دبیران هر درس معرفی شده بود.
هـ. برگزاری نشستهای تخصصی عوامل ستادی و مشاور دبیرستان با دانشآموزان، برای بحث و بررسی در خصوص مسایل مختلف دبیرستان با مشارکت دیگر دستاندرکاران مجموعه.
7. واحد مشاوره:
هرچند تعداد دانشآموزان این دبیرستان محدود است، اما از آن روی که تعریف و تبیین یک مسیر مشخص برای تربیت یک انسان بسیار دشوار است، مقدمات و تمهیدات خاص خود را میطلبد.
واحد مشاوره، یکی از مهمترین بخشهایی است که در دبیرستان پیشبینی و تشکیل شد.
در مدت تشکیل این واحد خدمات قابل توجهی انجام شد که به برخی از آنها اشاره میشود:
الف.برنامهریزی درسی دانشآموزان و نظارت بر نحوهی اجرای آن
ب. برگزاری جلسات آموزش خانواده
ج. برگزاری جلسات فردی بین دانشآموزان و مشاور
د. برگزاری جلسات منظم واحد مشاوره با دانشآموزان
هـ. حضور در منازل دانشآموزان به همراه عوامل اجرایی و تعدادی از همکاران و بررسی ابعاد علمی و تربیتی دانشآموزان
و. تهیه بروشورهای مختلف در راستای اهداف مشاورهای برای دانشآموزان، همکاران آموزشی و اولیاء دانشآموزان
ز. حضور مستمر در جلسات برنامهریزی آموزشی و فرهنگی دبیرستان
ح. حضور در فعالیتهای اردویی و فوق برنامه
8. مراسم آیین تشریف (تکلیف):
با توجه به نوپا بودن دبیرستان، در هر دو سال تحصیلی برای دانشآموزان جشن تشریف برگزار شد.
این مراسم معمولاً برای پسران کمتر برگزار میشود، ولی در این دبیرستان به صورت جدی به آن پرداخته شد و تأثیرات شگرف آن نیز در رشد و تعالی دینی دانشآموزان مشاهده شده، به گونهای که حتی برخی از دانشآموزان معترف بودند علاوه بر اینکه این مراسم در مسیر زندگی آنان تغییرات شگرفی ایجاد نمود، بلکه در مسیر زندگی خانواده آنان نیز بسیار مفید واقع شد.
این مراسم در دبیرستان به گونهی خاصی برگزار میشود و ماهها قبل از برگزاری آن جلساتی برگزار شده و برنامهریزیهای لازم انجام میشود.
گفتنی است این مراسم از سابقه کمی در دبیرستانهای پسرانه برخوردار است و اغلب برگزار نمیشود، به همین خاطر تمام تجربیات حاصل شده در این مراسم به صورت مجزا در قالب یک مجلد جمعآوری شده است.
9. واحد کتابخانه:
واحد کتابخانه نیز همانند بسیاری از دبیرستانها در این دبیرستان بازگشایی و تأسیس شد.
دبیرستان با دقت نظرِ خاصی کتابهای مورد نیاز و مفید را برای تجهیز آن تهیه نموده است. شاید با توجه به موانع مادی موجود و فضای کوچک کتابخانه، کتابهای بسیارخوبی ـبه اعتراف کارشناسانـ برای کتابخانه تهیه شده است.
نکته قابل توجه اینکه به اصل تنوع و غنیسازی در تمامی شاخهها توجه و کتابهای مهم و مورد استفاده در اکثر رشتههای علمی تهیه شد و کتابخانه به سیستم رایانهای نیز مجهز میباشد و تلاش میشود در راستای اهداف کلاس و نیز نیازمندی همکاران اقدام شود.
10. حضور در منازل دانشآموزان:
یکی از طرحهای مهم، ابتکاری و تأثیرگذار دبیرستان، حضور در منازل تکتک دانشآموزان میباشد. گروهی متشکل از مدیر، معاون، مشاور و برخی دیگر از همکاران اجرایی و آموزشی دبیرستان در منازل دانشآموزان حضور یافته و با خانوادههای آنان نشست صمیمانهای برگزار میکنند. در این نشست توقعات، انتظارات و پیشنهادات طرفین مطرح میشود.
با توجه به اینکه ارتباط تنگاتنگ اولیای مدرسه و اولیای دانشآموزان از اهداف دیرینهی آموزشی و پرورشی میباشد، این مهم در این نشستها به خوبی محقق میشود و ما نیز شاهد نتایج پُربار این نشستها بودهایم.
هر چند تحقق این کار، مشکلات فراوانی را برای مدرسه فراهم میکند و فرصت فراوانی را از کادر دبیرستان به خود اختصاص میدهد، اما تأثیرات قابل توجه این دیدارها در زمینه اهداف آموزشی و به ویژه تربیتی، دبیرستان را بر آن میدارد که به آن توجه ویژه نموده و استمرار بخشند، از این رو در دومین سال تأسیس این دبیرستان نیز این دیدارها انجام شد. حتی دانشآموزانی که سال گذشته به نحوی طبق نظر اولیای مدرسه نیاز بود که نشست مجددی با خانوادههای آنان برگزار شود نیز در دستور کار قرار گرفت و این دیدارها برگزار شد.
11. دیدار با اهل تجربه:
الگوپذیری و الگوسازی از ویژگیهای خاص دوران نوجوانی و جوانی میباشد.
از اینرو برنامهای با عنوان «دیدار با اهل تجربه» هر چند وقت در روزهای پنجشنبه در دبیرستان برگزار میشود.
هدف از این برنامه معرفی الگوهای موفق در زمینههای مختلف میباشد تا بتوان به دانشآموزان الگوهای موفق و قابل دسترسی را معرفی نمود و به فعالیتهای آنان در مسیر درسی و زندگی جهت داد.
چهرههای موفق علمی، دانشگاهی، حوزوی و اخلاقی نظیر حضرت آیتالله فاضل، حجتالاسلام روحانی امام جمعه محترم شهرستان، حجتالاسلام مؤیدی، مرحوم حجتالاسلام قائمی، حجتالاسلام نقویان، دکتر اثنیعشری، استاد عبدالله جعفری لاریجانی و دکتر یداللهپور و... از جمله کسانی هستند که در این نشستها حضور یافتهاند.
12. شورای طرح و برنامه:
یکی از بخشهای بسیار مهم دبیرستان «شورای طرح وبرنامه» است. شورای طرح و برنامه به منزله تعیین نقشه عملیاتی قبل از یک عملیات در دبیرستان عمل میکند.
طبیعتاً قبل از انجام فعالیتهای دبیرستان طرح و برنامهی کارشناسی شده که از ابتدا تا انتهای یک فعالیت را دقیقاً مورد بررسی قرار دهد، مورد نیاز جدی میباشد؛ که این مهم در شورای طرح و برنامه در قالب سه کمیسیون آموزش و تحقیق، پرورش و امور فوقبرنامه و پشتیبانی امور اداری و مشارکتهای مردمی پیگیری میشود.
13. جلسات مذهبي
معمولاً تشكيل جلسات مذهبي علاوه بر كلاسهاي آموزشي در دبيرستانها مرسوم نميباشد.
اين دبيرستان علاوه بر كلاسهاي آموزشي، اقدام به تشكیل جلساتي براي دانشآموزان با عنوان جلسات و حلقههاي معرفت نموده است، كه هدف آن انتقال برخي معارف اسلامی و مهارتهاي ديني به دانشآموزان است.
ابتدا جلساتی با مربیان گروهها برگزار و تذکرات لازم داده شد و این جلسات با مربیان استمرار دارد.
هماکنون 4 جلسه مذهبی در دبیرستان فعال میباشد.
در اين جلسات محوريت به خود دانشآموزان داده ميشود تا در اين مسير زمينهي بروز خلاقيتها و استعدادهاي آنان فراهم شود؛ مربي نقش هادي و راهنما را ايفا ميكند. نتیجهی این جلسات نهادینه شدن معارف دینی در مخاطبان و تغییر در رفتار و عمل آنان میباشد.
14. موانع و مشکلات پیشِ روی:
امروزه با توجه به گسترش مشکلات اقتصادی و معیشتی و تغییرات قابل توجه در مدل زندگی جامعه، کار فرهنگی و تربیتی با مشکلات مهمی همراه است و درک آن نیز از سوی مخاطبان دشوار است.
دبیرستان، که یک نهاد آموزشی و پرورشی میباشد نیز از این امر مستثنی نیست.
با این توصیف سیستم آموزشی و به ویژه پرورشی، با توجه به شرایط کنونی بسیار ضعیف بوده و نیاز به بازنگری جدی دارد.
این مهم شرایطی را میطلبد که اگر هر کسی به اندازه خود گامی در این مسیر بردارد، ما در آیندهای نه چندان دور شاهد رشد و شکوفایی قابل توجهی در این حوزه خواهیم بود.
در ذیل به برخی از این موارد اشاره میشود:
الف. موانع و مشکلات:
1. عدم شناخت کافی از رشتهی علوم و معارف اسلامی و حتی بدبینی به این گونه رشتهها
2. عدم توجه به رشتهی علوم انسانی و بعضاً کملطفی و عدم التفات کافی به این رشته حتی از سوی برخی دستاندرکاران
3. جدیدالتأسیس بودن دبیرستان و همچنین تلاش مضاعفی که در این خصوص میطلبد.
ب. پیشنهادات
الف. حمایت معنوی از فعالیتهای تربیتی و کمک به نهادینه نمودن آن در جامعه به عنوان یکی از اولویتهای مهم.
ب. حمایتهای مادی جهت برطرف نمودن موانعی که در این زمینه وجود دارد.
ج. توجه به امر کتاب و کتابخوانی و گسترش امکانات در این زمینه به ویژه در مدارس، دبیرستانها و دانشگاهها.
د. احترام به قشر فرهنگی جامعه از این جهت که در رشد و تعالی یک جامعه نقش مهمی ایفا میکنند.
هـ. حمایتهای فکری و برنامهای که در نوع خود از تمامی عوامل فوق مهمتر و تأثیرگذارتر میباشد.
و. فضای آموزشی مناسب برای تحقق اهداف پیشبینی شده.